Odabir materijala za pokrivanje plastenika može odrediti kvalitet celokupnog proizvodnog procesa

Za isplativu plasteničku proizvodnju, prema mišljenju stručnjaka, potrebno je izgraditi i opremiti jedan ili više objekata od najmanje 1.000 m2 ukupno obradive površine. Prilikom podizanja plastenika zbog visokih troškova važno je napraviti dobar odabir materijala za pokrivanje.

Folija kao materijal ima nekoliko prednosti nad staklom. Prvenstveno to je mnogo niža cena folije i noseće konstrukcije, laka primena, otpornost na pucanje, te lako postavljanje. Međutim, folije imaju i određene nedostatke, kao što su vek trajanja, smanjenje transparentnosti, kondenzacija vodene pare. Dugotrajnost materijala za pokrivanje umnogome zavisi i od kvaliteta nosive konstrukcije. Naime, do razgradnje i oštećenja folije najčešce dolazi na dodirnim površinama folije i konstrukcije. Zbog toga se ti delovi konstrukcije premazuju belim akrilnim bojama ili oblažu PVC samolepljivim oblogama.

Dužina trajanja najjeftinijih polietilenskih folija je 2 – 3 godine, a kvalitetnija debljine 180 i 200 mikrona može da traje i do 4 – 5 godina. Danas postoje i folije sa transparentnošcu većom od stakla čija je dužina trajanja 15 godina, ali je i cena nekoliko puta skuplja. Znatnu uštedu osigurava ugradnja tzv. dvostrukih folija sa vazdušnim slojem koji omogućavaju smanjenje toplotnih gubitaka i do 35% u odnosu na jednostruke folije, te doprinose stabilnosti objekta. Pritisak između folija vrlo je važan, kako zbog toplotnog efekta, tako i trajnosti folije. Tokom zimskih meseci i vetrovitih dana pritisak je nešto veći i kreće se do 0.6 bara. U stabilnim letnjim mesecima znatno je manji i ne prelazi 0.4 bara.

Materijal za pokrivanje mora imati visoku transparentnost, propuštati najmanje 80% vidljivog dela spektra, 20% ultraljubičastog i najviše 10% infracrvenog dela spektra. Mora biti hidrofilan, UV stabilan, otporan na kiseline, baze, ulja, niske temperature, mikroorganizme, ne sme goreti, propuštati vodu, te menjati dimenzije pri promeni temperature.

Način pričvršćivanja folije za nosivu čeličnu konstrukciju zavisi od veličine i tipa plastenika, a najcešće se vrši pomoću odgovarajućih aluminijumskih profila sa PVC ili žičanim ulošcima.

Danas na tržištu postoje različiti tipovi folija za pokrivanje plastenika, a najčešce se koriste:

Polietilenskna folija (PE) – mutne, mlečno bele boje, nepropusna za vodu, delimično propusna za CO2 i O2, propušta 80-90% vidljivog dela spektra, 70-75% ultraljubičastog, te 80-85% infracrvenog koji smanjuje toplotu i to posebno noću. Pri dužem korišćenju delimično gubi elastičnost i prozračnost. Jeftina je od ostalih na tržištu, a vek trajanja joj zavisi od debljine (0.04-0.20 mm) i iznosi od 9 meseci do 5 godina
Polivinilhloridna folija (PVC) – dobro propušta svetlost, do 90% vidljivog dela spektra i 80% ultraljubičastog dela, dok infracrveni deo ne propušta. Akumulira prašinu i prljavštinu koja se u zimskom razdoblju mora prati radi boljeg prodiranja svetlosti. Vek trajanja je 2-3 godine;
Etilenvinilacetatna folija (EVA) – najkvalitetnija i najotpornija folija, dobrih osobina za svetlost i toplotu. Hidrofilna, fotoselektivna, dugotrajnija, visoke elastičnosti koja smanjuje jačinu udara vetra;
Akrilik je otporan na vremenske prilike, pucanje, transparentan je, ne žuti, lako je zapaljiv i rastegljiv, ali veoma skup;
Polikarbonat ima dobru otpornost na udare, lako se rasteže i skuplja. Gubi transparetnost nakon jedne godine i skup je.
Prednosti folija su: zaštita od zamrzavanja, više temperature u plasteniku preko noći, manja energija potrebna za zagrevanje, viši prinosi (20 – 30%), kao i ranija berba plodova.

Autor: dipl.ing.Nada Lazović Đoković, PSSS Vranje

Izvor: PoljoMagazin

Foto: Freeimages

Podeli sa prijateljima
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

Leave a Reply